Veranderen en ontwikkelen in zorg en welzijn

Nieuwsarchief

Waardigheid en Trots

FJuZ1e3u
22 juni 2016 Leuk nieuws: ik ben opgenomen in de pool van coaches primair proces in Waardigheid en Trots. Daar ben ik best trots op. Ik kijk er naar uit om na de zomervakantie samen met organisaties en collega-coaches in dit programma te gaan bijdragen aan kwaliteit in de langdurige zorg.

Retreat in Zeeland

background-412 juni 2016 Na een heerlijk weekend bij Jet Mesman maak ik graag een beetje reclame voor haar coaching en de prachtige plek waar ze dat doet. Heb je behoefte aan bezinning, op jezelf, je werk, je leven, overweeg dan eens een retreat. Je slaapt in een B&B en Jet maakt voor jou een programma op maat. Haar website vind je hier.

Vakmenstijd

Foto gemaakt door Martin Lopatka, https://flic.kr/p/5FdmKC18 mei 2016 Nadenken over tijd, daar ontkom je niet aan, als je werkt in zorg en welzijn. Er lijkt altijd een tekort aan tijd te zijn. Toch zie ik ook medewerkers die het op drukke afdelingen wel voor elkaar krijgen om tijd en aandacht aan bewoners te geven. Ik denk dat er op dergelijke afdelingen een aantal zaken gebeurt, die helpen. Lees verder…

“Expert”

Foto gemaakt door Brett Jordan https://flic.kr/p/aEmtUr17 mei 2016 Te gast als “expert” bij Projob, voor een themalunch over zelforganisatie. Gelukkig zaten er meer experts aan tafel: Projob is begonnen met zelfsturing vanuit de Holacratie. Mooi om verhalen uit te wisselen over ruimte en loslaten, over gedeelde verantwoordelijkheid en over veranderen als expeditie. En erg interessant omdat er ook tafelgenoten uit Japanse en Amerikaanse organisaties aanwezig waren. Zelforganisatie gaat er daar echt nooit komen, dachten zij. Of zijn er ook in die organisaties snuffelmuizen en mensen die verlangen naar anders organiseren?

 Even opscheppen…

opscheplepel25 april 2016 Vandaag sloot ik bij een RIBW een intervisie- en begeleidingstraject met een groep coaches van zelfsturende teams af. Uit de evaluatie: inspirerend, helder, praktisch, divers, breed, helpt je verder, goede werkvormen, handouts en tools, verfrissend, maakt je steviger, intuitief, goed voorbereid, ze houdt de vaart er in, opleider én medecoach. Fijn om te horen! Is er in jouw organisatie ook behoefte aan een leeromgeving voor coaches of managers rondom thema’s als zelforganisatie, vakmanschap en Rijnlands organiseren, neem dan contact op.

Jaarplan vakgroep

check22 april 2016 De laatste tijd begeleid ik regelmatig vakgroepen van interne adviseurs of behandelaren in zorginstellingen. Vaak willen vakgroepen zich ontwikkelen, en vinden zij het fijn om daar wat over op papier te zetten. Maar ja, het gewone werk gaat ook gewoon door, en dan opeens is het april, en is het jaarplan nóg niet klaar. Is dat in jouw vakgroep ook zo? Gebruik dan deze handleiding, ben je in een uurtje klaar. Kan je daarna gewoon weer aan het werk…

Willen zorgen en willen leren

EMB-congres-20166 april 2016 Mijn nieuwste blog voor Zorg en Welzijn gaat over mensen die willen zorgen en willen leren. En hoe dankbaar ik daar voor ben, als moeder  van een meervoudig beperkte dochter.

Feedback: maak het niet te ingewikkeld

foto: flickr https://www.flickr.com/photos/cogdog/142793069644 maart 2016 Mijn meest recente blog op de website van Zorg en Welzijn gaat over feedback in teams. Met 5 situaties die in teams regelmatig voorkomen, en tips om ze aan te pakken.

Praten is geen werken

loesje22 februari 2016 Als het overleggen in een team niet lekker loopt, dan zijn er allerlei tips waarmee je aan de slag kunt. En soms is er nog wat anders aan de hand. En dan is het goed om daar eerst over te praten. Wat geloven we eigenlijk, als het over overleggen gaat? Wat in veel teams gedacht wordt, en wat teams zouden kunnen doen om het op te lossen, lees je in dit blog.

Onderzoek naar vakmanschap in sociale wijkteams

opgerekt vakmanschap16 februari 2016 Samen met mijn collega uit de Jeugdzorg Arianne Steegman doe ik de komende maanden onderzoek naar vakmanschap in sociale wijkteams. Nieuw werken, ruimte voor professionals, 21st century skills, transitie, eigen regie, zelforganisatie… Wat betekent dat voor vakmanschap? Wat moet je als vakmens kunnen, weten, geloven, zijn? Hoe ontwikkel je als professional je eigen vakmanschap, wat doe je zelf, wat heb je nodig van collega’s of je organisatie? Hoe helpt multidisciplinair, intersectoraal, zelf organiserend samenwerken? En welke vaardigheden vraagt dat? Hier vind je meer informatie.

Zelfsturing: borrelpraat?

2643190902_3fc34fe981_n8 februari 2016 Zaterdag vierde ik mijn verjaardag, als elk jaar met een borrel en hap voor vrienden en familie. Een deel van mijn vrienden zie ik niet zo vaak. We wonen ver uit elkaar, hebben drukke levens. Fijn, om dan even bij te praten. Het gesprek tijdens de borrel kwam op zelfsturing. “Doe jij dat nog steeds, zelfsturing invoeren?” vroeg een vriend. “Jazeker”, zei ik, “het is fijn om te zien wat er gebeurt als mensen en teams in hun kracht komen”. “Nou, onze poetshulp werkt ook in de thuiszorg, in zo’n zelfsturend team”, vertelde hij, “en wat een drama is dat!”. Lees verder…

Dies Natalis Universiteit voor Humanistiek

dies natalis UvH 201629 januari 2016 Vrijdag vier ik de dies natalis van de UvH mee. De Deense filosoof Finn Thorbjørn Hansen verzorgt een lezing over ‘Wonderlabs’. Man has to awaken to wonder – and so perhaps do peoples. Science is a way of sending him to sleep again, schreef Wittgenstein. Hoe lukt het om steeds weer met nieuwe ogen naar de wereld te kijken, om vanuit de verwondering het denken te vernieuwen? Hansen heeft jarenlange ervaring met ‘Wonderlabs’: bijeenkomsten waarin hij met professionals uit verschillende maatschappelijke domeinen probeert via de verwondering creativiteit aan te boren en vernieuwing te realiseren.

Dit moet toch echt blauw

Schilderij van Rothko22 januari 2016 “We moeten reorganiseren” zei de directeur. “En er moeten stevige knopen worden doorgehakt. Dus we gaan het wel een beetje blauw aanpakken, die verandering”. Veranderingen die niet leuk zijn, die pijn gaan doen, die niet te lang moeten duren, en die toch moeten. Op de een of andere manier denken we dat dat op de “oude” manier moet. Hoe komt dat toch? Lees verder…

Handen aan het bed

3713942772_39deeab9cf_z5 januari 2016 Mijn blog “Handen aan het bed” lezen? Kijk dan op de website van Zorg en Welzijn.

Fijne dagen en tot in 2016

6387684157_b2eb6a4977_b

18 december 2015 Het einde van het jaar is een fijne tijd om terug en vooruit te kijken. In 2015 werkten we in veel organisaties in zorg en welzijn aan nieuwe vormen van organiseren. Dat deden we niet zo maar. Dat deden we omdat we de cliënt zo graag kwaliteit van zorg en kwaliteit van leven willen bieden. En omdat we vakmanschap in organisaties zo veel mogelijk ruimte willen geven. Eigen regie voor cliënten én eigen regie voor medewerkers. Ik vond het fijn om daar mijn steentje aan bij te dragen.

In 2015 bestond mijn bijdrage vooral uit het coachen, adviseren en inspireren bij die verandering richting nieuw organiseren. Samen zoeken naar nieuwe manieren van besluitvorming, goede zorg, samenwerken, organiseren en veranderen. Wil je weten waar ik dat deed, en hoe, kijk dan eens hier.

Ik hoop dat we in 2016 in zorg en welzijn, ondanks bezuinigingen, taaie vraagstukken en hardnekkige patronen, blijven zoeken naar hoe het beter en mooier kan. Samen zoeken begint vaak met een goed gesprek. Wil je van gedachten wisselen over zelfsturing, Rijnlands organiseren, kwaliteit van zorg en mooi veranderen? Ik zou het leuk vinden als je dan contact met me opneemt. Dan maken we een afspraak om in het nieuwe jaar een kop koffie te drinken.

Ik wens je fijne feestdagen en een mooi 2016.

Yvette Paludanus

Blog voor Zorg en Welzijn

OTjy-iIt_400x400

16 december 2015 De komende maanden schrijf ik af en toe voor Zorg en Welzijn. Mijn eerste blog gaat over kwaliteit van zorg, en hoe je dat als mantelzorgouder kunt ervaren. Nieuwsgierig: kijk dan hier.

Paludanusprijs

paludanus-logo-unive

15 december 2015 Univé reikt jaarlijks de Paludanusprijs uit. Ik heb er natuurlijk niets mee te maken. Alle eer gaat naar Univé en naar Bernardus Paludanus, een stadsdokter van Enkhuizen én een internationaal vermaard wetenschapper. Hij leefde van 1550 tot 1633. Een mooi initiatief. De prijs gaat naar een project dat een verbetering van de kwaliteit van de zorg realiseert, innovatief en uniek is en de patiënt/cliënt centraal stelt. Meedingen? Dien dan je project in vóór 8 januari 2016: https://www.unive.nl/paludanusprijs.

Reflectie en samen leren voor coaches van zelfsturende teams

Form-collection-by-Normann-Copenhagen_dezeen_468_8, stoelen zijn het ontwerp van Simon Legald

12 december 2015 Ben jij coach van zelfsturende teams? Zit jij ook wel eens met een dilemma? Begeleid je ook weleens teams waar de kwaliteit onder de maat is, of het ziekteverzuim torenhoog? Vraag je je soms af of je de goede keuzes maakt als je loslaat? Of twijfel je of je dat juist te weinig doet? Om samen te leren vanuit de praktijk organiseer ik intervisie- en themabijeenkomsten voor coaches. Dat doe ik in organisaties, maar ook met open inschrijving. Wil je meer weten? Neem dan even contact met me op.

Leiderschap in een “VUCA” wereld

9200000002834482

9 december 2015 Wil ik een blog schrijven over de voor mij relatief nieuwe term VUCA, blijkt er al van alles over te vinden… VUCA is een afkorting waarmee onze huidige wereld wordt omschreven: Volatile, Uncertain, Complex, Ambiguous. Vrij vertaald: voortdurend in beweging, onzeker, complex en op meerdere manieren te duiden. Mooie begrippen ook om mee naar zorgorganisaties te kijken. Lees verder…

Veranderstrategieën bij het beginnen met zelfsturing

tekentafel

2 december 2015 Gisteren vroeg een coach van zelfsturende teams me waarom teams eigenlijk “in het diepe” worden gegooid in het veranderproces. Als teams in het diepe worden gegooid lijkt me dat geen goede keuze. Maar als ze in het diepe spríngen, dan leren ze echt zwemmen. Wat zijn veranderkundige principes bij de omslag naar deze nieuwe manier van werken en denken? Lees verder…

Training coaching van zelfsturende/zelforganiserende teams

anders kijken

30 november 2015 Maakt jouw organisatie ook de omslag naar zelforganisatie, zelfsturing en Rijnlands organiseren? Organisaties die op deze nieuwe manier gaan werken benoemen over het algemeen interne coaches om de teams te gaan begeleiden. Vaak zijn deze nieuwe coaches eerst manager of adviseur geweest. Zij gaan een nieuwe rol krijgen, en dat vraagt om anders denken en handelen. Speciaal voor deze coaches ontwierpen wij een training. Lees verder…

Nieuw organiseren en kwaliteit

loep

27 november 2015 Kwaliteit en het nieuwe organiseren. Goed kwaliteitsbeleid begint met de vraag: “Hoe weet ik dat het goed is?” Helpen kwaliteitssystemen daar bij? Meestal niet. De protocollen en procedures staan in de kast en als de auditor komt wordt iedereen nerveus. Wat helpt wel? In gesprek met cliënten, familie, mantelzorgers en vakmensen. Over wat goede zorg is en hoe het nog beter kan. En hoe doe ik, als Tijd voor nu, kwaliteit? Ik schreef het hier op.

Het roer om in de GGZ: verander zoals je wil worden

foto: flickr srose15

25 november 2015 In de Observant, het tijdschrift van de Universiteit Maastricht, staat een artikel over de GGZ. De patiënt is volledig uit het zicht geraakt, alles draait om kostenbeheersing. De Maastrichtse hoogleraren Jim van Os en Philippe Delespaul zijn daarom de kritische beweging ‘De Nieuwe GGZ’ gestart. De oplossing lijkt te … Lees verder

Gespreksvoering in groepen

Gespreksvoering in groepen in zorg en welzijn

November 2015 Boekpresentatie bij de Universiteit voor Humanistiek. Joep Dohmen doet de inleiding. In vogelvlucht komt vertrouwde taal voorbij. Over vrijmoedig spreken, over waarachtig spreken. Over de kracht van verhalen en over het belang van waarnemen, de fenomenologie. Op weg naar Utrecht, in de trein, las ik het boek “Waarom goede mensen soms slechte dingen doen” van Muel Kaptein. Ook in dat boek gaat het over spreken. Spreken over goed en kwaad. Spreken over wat we vinden dat eerlijk, rechtvaardig, integer en juist is. Daarover het gesprek aangaan in de zorg, dat doen we veel te weinig. Want er is geen tijd, er moet altijd nog zo veel.

Janne Geurts, Inge Müller en de inmiddels helaas overleden Hans Tenwolde schreven een boek om professionals te helpen om goed met elkaar en met cliënten in gesprek te gaan. Ze benadrukken met dit boek dat professionals zelf verantwoordelijk zijn en zelf kunnen bijdragen aan goede gespreksvoering.  Dat doe je vooral door tijdens het gesprek óók waar te nemen wat er gebeurt. Als je waarneemt kun je bespreekbaar maken en er samen voor kiezen om het anders en beter te doen. Zo zorg je met elkaar dat overleggen en gesprekken nuttig en aangenaam zijn.

Bouwloodsgroep

bouwloods domtoren

19 november 2015 Enkele malen per jaar komt een groep bestuurders en adviseurs in de zorg bij elkaar om rondom een thema van elkaar te leren. In november was het thema “Controle en verantwoording”. Past in het nieuwe organiseren het oude controleren nog wel? Het antwoord is duidelijk: nee. Jochem Dijkstra van KPMG vertelde over de “nieuwe accountantsverklaring”, waarin het veel meer gaat over cultuur en gedrag als bouwstenen voor goede en rechtmatige zorg. En hoe meet je dan? Daar waar het gebeurt, in de locaties, tussen cliënten en medewerkers. Door in gesprek te gaan en door te onderzoeken of cliënten en medewerkers tevreden zijn en de kaders en voorwaarden voor goede zorg helder.

De Bouwloodsgroep ontleent haar naam aan onze vergaderlocatie: De Bouwloods, een stichting waar mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt worden opgeleid tot échte vaktimmerlieden. De Bouwloods maakt en restaureert houten objecten als bruggen, meubels en openbare kunst. Dit jaar maken ze ook blokkendozen waarmee je de Domtoren van Utrecht kunt nabouwen. Hier vind je meer informatie.

Symposium “Zelfsturing in de zorg” in Arnhem

16646_0_e869105f283accda5965c0aca4593be8

5 november 2015 Luteijn organiseerde op 5 november van 16.00 tot 20.00 een minisymposium bij Dudok in Arnhem. Ina Kerkdijk (Zorgaccent), Saskia Capello (GGNet) en ikzelf vertelden over de redenen voor en de achtergronden van zelfsturing en Rijnlands organiseren, en over onze ervaringen met het veranderen richting zelfsturing in de praktijk. Na het dinerbuffet was er een paneldiscussie. Wil je ook meer weten over anders organiseren in de zorg? Neem dan even contact op.

Veranderproces ondersteunende diensten Vivium Zorggroep

logo-in-voor-zorg

22 oktober 2015 Vanuit Invoorzorg begeleidde ik Vivium bij verandering en ontwikkeling van de ondersteunende diensten. De organisatie ontwikkelt zich richting zelfsturing en Rijnlands organiseren, en ook de ondersteunende diensten dragen daar aan bij.

Voor cliënten van Vivium zal de zorg in de loop van 2015 volledig georganiseerd gaan worden vanuit zelfsturende zorgteams. Deze teams worden ondersteund door een decentraal ondersteuningsteam. In dit team zorgen medewerkers met een administratieve en/of ict-achtergrond dat de teams bij ondersteuningsvragen snel geholpen worden. Elke klantgroep beschikt daarnaast ook over een eigen, decentraal adviesteam, dat betrokken is bij het primaire proces en snel kan bijspringen op het moment dat interne en externe ontwikkelingen daartoe aanleiding geven.

Centraal zorgen de zorgadministratie, de salarisadministratie en de financiële administratie er voor dat hun processen lean en gestroomlijnd verlopen voor cliënten en medewerkers. De medewerkers in ondersteunende functies gaan zich in de loop van 2015 verder ontwikkelen. De vakgroepen, decentrale adviesteams en decentrale ondersteuningsteams en de centrale ondersteunende afdelingen worden allemaal zelfsturend of zelforganiserend, met een leidinggevende op afstand. Net als in de zorg komt vakmanschap en ontwikkeling centraal te staan. Voor ondersteunende vakgroepen en de afdelingen is er een ontwikkelprogramma gemaakt, waarin thema’s als teamvorming, zelforganisatie, Rijnlands samenwerken, adviesvaardigheden en leren en ontwikkelen aan de orde komen.

Meer informatie is te vinden op de website van Invoorzorg!

Er midden in: vakmanschap in het sociaal domein

loep

19 oktober 2015 Arianne Steegman en ik doen onderzoek naar nieuw vakmanschap in het sociaal domein. De aftrap was een workshop op de Voor de jeugd Dag. Nieuw werken, ruimte voor professionals, 21st century skills, zelforganisatie, domeinoverstijgend samenwerken… Wat betekent dat voor vakmanschap? Wat moet je als vakmens kunnen, weten, geloven, zijn? Wat is de persoonlijke factor? Wat kunnen organisaties, teams en professionals doen om vakmanschap te ontwikkelen? In de workshop onderzochten we dit met de deelnemers. Reacties van de deelnemers: “Leuk, interactief, interessant, maar te kort en een onderwerp dat vraagt om meer diepgang”. Dat vinden Arianne en ik zelf ook.

De komende maanden gaan we daarom op trektocht. We bezoeken teams en professionals in het sociaal domein om te onderzoeken waar vakmanschap tot bloei komt, en waar er nog iets ontbreekt of “schuurt”. Wil je deelnemen aan dit onderzoek, of wil je met je team een intensieve workshop over vakmanschap? Neem dan even contact op.

Aan tafel bij Women Inc

13 oktober 2015 schoof ik met ruim 20 andere Arnhemse vrouwen aan bij Women Inc voor de training Aan tafel. Een intitatief van Women Inc waarbij vrouwen gesprekken organiseren voor en met andere vrouwen. In deze gesprekken helpen vrouwen elkaar om een doel te verhelderen, hun eigen lef te ontdekken en hun eigen netwerk beter te benutten voor wat ze willen bereiken. Women Inc richt zich op financiële onafhankelijkheid en gezondheid voor vrouwen. Veel vrouwen gebruiken de gesprekken om hierin stappen te zetten. Leuk om daar vanaf nu een bijdrage aan te kunnen leveren door als gespreksleider deze gesprekken te gaan organiseren!

women inc aan tafel

 Verantwoorde kwaliteit is wat anders dan kwaliteit van zorg

16 september 2015  Deze week schoof ik aan bij LESI, voor een bijeenkomst over kwaliteit in de zorg met Andries Baart en Anja Schouten. In de zorg is een zoektocht gaande: hoe kunnen we kwaliteit van zorg bieden in de praktijk? En hoe kunnen we daarover zinvol verantwoording afleggen aan cliënten, financiers, toezichthouders en de maatschappij?

Andries Baart LESI

 Zelfsturing: het valt tegen!

4 september 2015 De afgelopen weken sprak ik veel mensen over veranderen in zorgorganisaties. Vaak ging het over zelfsturing en Rijnlands organiseren. In die gesprekken hoorde ik soms ook teleurstelling doorklinken. De bevlogenheid en de wil om met zelfsturing de zorg beter te maken lijkt hier en daar weer weg te ebben. Vandaag mailde een collega-adviseur me met de mededeling dat hij zich weer op een volgende verandergolf gaat richten. Wat is er aan de hand? Lees verder… →

stenen

Gaan we vergaderen? Of doen we het anders?

24 juni 2015 Als ik vertel dat ik Rijnlands veranderaar ben vragen mensen me vaak of dat niet heel veel tijd kost. Want dan moet je toch vaak en veel overleggen? Ik relativeer dat altijd door te vragen: en als we het niet doen, hoeveel tijd kost dan de implementatie, en het wegwerken van weerstand, en het verbeteren van wat we achter de tekentafel allemaal niet bedacht hadden? Door goed te beginnen, en de goede mensen bij de veranderingen te betrekken, hoef je daar veel minder tijd en aandacht aan te geven. Al die mensen die meededen doen dat namelijk samen met jou. Wat er verandert is dan immers ook van hen? De uitdaging als veranderkundige is wél om te kiezen voor slimme werkvormen die helpend zijn in het veranderproces. Veel van die werkvormen werken als snelkookpan. En het woord zegt het al: daardoor kun je in korte tijd veel bereiken! Een globale impressie van wat belangrijk is bij het kiezen van werkvormen vind je in deze presentatie werkvormen.

Ontwikkelprogramma voor ondersteunende diensten

juni 2015 Ook bij ondersteunende diensten werken vakmensen. In organisaties met zelfsturende teams wordt van hen iets anders verwacht dan vroeger. De medewerkers in die afdelingen en vakgroepen gaan de zelfsturende teams in de zorg ondersteunen. De zorg is “in the lead”. Veel werk en verantwoordelijkheid verschuift naar de zorgteams. Ondersteuners adviseren vanuit hun eigen vakgebied, maar zij gaan er niet (meer) over of hun advies ook opgevolgd wordt. Administratieve afdelingen kunnen niet meer communiceren via een manager maar krijgen er veel meer directe klanten bij. Soms kiezen organisaties ervoor om ook het ondersteunende werk meer zelforganiserend te maken. Dan gaan de vakmensen in de ondersteuning hun eigen werk ook in toenemende mate zelf organiseren, bijvoorbeeld in vakgroepen. Bij een van mijn opdrachtgevers maakten we rondom deze thema’s en veranderingen een ontwikkelprogramma voor ondersteunende afdelingen en vakgroepen.  Thema’s die in dat programma aan de orde komen zijn onder andere Rijnlands organiseren, zelfsturing, nieuw vakmanschap, werken met kaders, taken en rollen in teams, van control naar support, loslaten, besluitvorming en organiseren in netwerken.

IMG_3821.JPG